واژه تانترا از دو ريشه سنسكريت تانوتی ( بسط پيدا كردن )
و ترياتی ( آزاد شدن ) تشكيل شده است كه اشاره ايست به
بسط و گسترش يافتن هوشياری و رهايی انرژيهای نهفته انسانی
يا به تعبير ديگر توسعه آگاهی و هوشياری تا ماوراء ماده
و دستيابی به بيداری و دانش معنوی و در نتيجه
رهايی از چرخه مرگ و زندگی
تانترا دانش تجربه و شناخت نامتناهی است از طريق دنيای محدود و متناهی
يا به عبارت ديگر روش استفاده از ماديات برای رسيدن به معنويات
تانترا توسعه تجارب زندگی روزمره
و در حقيقت زندگی كردن و لذت بردن كامل از آنرا
وسيله ای برای رسيدن به آگاهی متعالی قرار می دهد

جهان بينی تانترا ( شیوا و شاکتی )
از آنجايی كه شناخت هر آيينی مستلزم آشنايی با جهان بينی آن می باشد
در اين قسمت به ارزيابی جهان بينی تانترا
و مباحث مختلفی همچون
خالق ، فرايند خلقت ، مخلوقات ، هدف غايی حيات
راه رسيدن به اين هدف و انسان كامل از ديدگاه تانترا می پردازيم
خالق از ديد تانترا به صورت :
اتحاد دو اصل منفعل و فاعل هوشياری كيهانی ( شيوا )
و انرژی كيهانی ( شاكتی ) بيان می گردد
شيوا عبارت است از هوشياری ابدی ، ازلی و غير فعال
و شاكتی يا انرژی ابدی و ازلی ولی فعال
كه در مقام خالق به حالت اتحاد اوليه كيهانی خود قرار گرفته اند
( بايد به اين نكته توجه داشت كه در اصل ماهيت واقعی هستی
ورای اين مفهوم می باشد
ولی اين دريافت تنها در سطوح متعالی آگاهی حاصل می گردد)
بواسطه نيروی گمراه كننده مايا كه درون شاكتی نهفته است
شيوا (هوشياری كيهانی) و شاكتی (انرژی كيهانی) از هم جدا شده
و هوشياری و انرژی فردی را بوجود می آورند
از شاكتی يا انرژی ، ابعاد مختلف عالم هستی اعم از
ماده و انرژی ايجاد می شود
شيوا يا هوشياری ، روح يا متعالی ترين عنصر وجودی موجودات زنده
و نيز هوشياری نهفته در بطن موجودات غير زنده را بوجود می آورد
با توجه به ميزان تجلی هوشياری ، موجودات در سطوح مختلف تكامل قرار گرفته
و به مراتب گوناگونی تقسيم می شوند كه به ترتيب عبارتند از:
جمادات ، نباتات ، حيوانات و انسانها
(البته موجودات ديگری نيز وجود دارند كه از حيطه بحث كنونی ما خارج می باشند)
در جمادات ميزان هوشياری در پايين ترين سطح خود قرار گرفته
و بتدريج هرچه به سمت انسان پيش برويم ميزان تجلی هوشياری بيشتر می گردد
با اين كه هوشياری و انرژی از هم جدا شده اند تا فرايند خلقت را بوجود بياورند
ولی همواره در تلاشند تا با هم متحد گردند
و بتوانند اتحاد اوليه كيهانی كه از آن بوجود آمده اند را دوباره تجربه كنند
اين اتحاد مجدد هوشياری و انرژی فردی و تبديل آن به اتحاد اوليه كيهانی
از ديدگاه تانترا به عنوان هدف غايی حيات ناميده می شود
به بيان ديگر می توان گفت پيمودن سير تكامل در انسان به معنی
اتحاد انرژی و هوشياری فردی و تبديل آن به هوشياری و
انرژی اوليه كيهانی می باشد
از آنجايی كه ميزان تجلی عنصر هوشياری در وجود جمادات ، نباتات
و حيوانات كم می باشد پيمودن مسير تكامل در آنها بصورت ناآگاهانه
و غير ارادی رخ می دهد
انسان در اين زنجيره در مرتبه بالاتری از تجلی هوشياری قرار گرفته است
در نتيجه اتحاد نهايی شيوا و شاكتی تنها در كالبد انسانی می تواند رخ دهد
همچنين بدليل داشتن ميزان تجلی هوشياری بالاتر و در نتيجه اختيار بيشتر
تنها انسان است كه قادرمی باشد آگاهانه سير تكامل خود را
تسريع نموده و يا بصورت طبيعی آن را بپيمايد


در كالبد انسانی انرژی فردی بصورت ماری چنبره زده
در انتهای ستون فقرات قرار گرفته كه كندالينی نام دارد
و هوشياری فردی كمی بالاتر از فرق سر در مركزی بنام ساهاسرارا قرار دارد
تمرينات تانترا باعث تسريع فرايند تكامل يا به عبارت ديگر
اتحاد هوشياری و انرژی فردی در انسان می گردند
از طريق تمرينات تانترا انرژی كندالنی بيدار شده به سمت بالا حركت كرده
از چاكراها يا مراكز انرژی و هوشياری كه در امتداد ستون فقرات واقع شده اند می گذرد
تا زمانی كه با هوشياری فردی در ناحيه ساهاسرارا متحد می گردد
اتحاد نهايی هوشياری و انرژی فردی در ساهاسرارا رخ می دهد كه در نهايت
اتحاد اوليه پيش از خلقت هوشياری و انرژی كيهانی (شيوا و شاكتی) را تكرار می كند
در آيينها و فرق مختلف روشهای گوناگونی برای رسيدن به اين هدف وجود داشته
و اين تجربه نيز تحت عناوين مختلفی همچون
سامادهی ، نيروانا ، موكشا ، كايواليا ، فناء فی الله
بازگشت به ملكوت... ناميد شده است
كسانی كه به چنين تجاربی دست يافته اند نيز اواتار ، تجلی خداوند بر روی زمين
پسر خدا ، جيوان موكتا و ... نام گرفته اند